Lịch Sử Của Cần Sa

Hơn 28 triệu năm trước, trên cao nguyên Tây Tạng, câu chuyện về một trong những loài thực vật độc đáo nhất mà nhân loại từng khám phá bắt đầu.

Hơn 28 triệu năm trước, trên cao nguyên Tây Tạng, câu chuyện về một trong những loài thực vật độc đáo nhất mà nhân loại từng khám phá bắt đầu. Cần sa, khi đó là một loài thực vật không mấy nổi bật, xuất hiện trên những thảo nguyên rộng lớn hình thành từ cuộc va chạm giữa Ấn Độ và lục địa châu Á. Sự chuyển động địa chất này đã tạo ra điều kiện lý tưởng cho sự phát triển của các loài thực vật như cần sa, sau đó lan rộng ra cả hướng đông và tây.

Bằng chứng lâu đời nhất về việc con người sử dụng cần sa đến từ khu vực thuộc Trung Quốc ngày nay và có niên đại khoảng 12.000 năm. Các nhà khảo cổ đã phát hiện những dấu tích thực vật cho thấy cần sa là một trong những cây trồng đầu tiên được con người thuần hóa. Loài thực vật đa dụng này đã phục vụ nhiều mục đích khác nhau, từ sản xuất sợi bền chắc cho đến cung cấp hiệu quả y dược và tâm lý, sau đó là nguồn cảm hứng cho các nền văn hoá trên toàn thế giới.

Qua thời gian, cần sa được chia thành hai dòng chính. Gai dầu công nghiệp, nổi tiếng với thân cao không phân cành giàu sợi, trở nên vô cùng có giá trị trong ngành dệt. Trong khi đó, dòng cần sa có tác dụng tâm sinh lý, được trồng với hàm lượng THC cao hơn, đóng vai trò quan trọng trong các nghi lễ và y tế. Sự phân ly di truyền của hai loại này xảy ra khoảng 4.000 năm trước và là một trong những cột mốc quan trọng nhất trong lịch sử của loài thực vật này.

Lý do cần sa có tác động mạnh mẽ đến cơ thể con người nằm ở thành phần hóa học của nó. Cây sản xuất các hợp chất như tetrahydrocannabinol (THC), liên kết với các thụ thể trong hệ endocannabinoid của chúng ta—một mạng lưới cổ xưa điều chỉnh rất nhiều chức năng, từ tâm trạng và sự thèm ăn cho đến giấc ngủ. Những phân tử này, ban đầu phát triển như một biện pháp bảo vệ chống lại sâu bệnh và bức xạ UV, hóa ra lại cực kỳ cuốn hút với não bộ con người.

Trong hàng ngàn năm, cần sa đã lan rộng khắp thế giới. Tài liệu viết cho thấy nó đã được sử dụng ở Ấn Độ từ 2.000 năm trước, từ đó dần dần lan sang châu Phi, châu Âu và châu Mỹ Latinh. Các phát hiện khảo cổ từ các nghi lễ mai táng ở Trung Quốc cho thấy khói cần sa là một phần không thể thiếu trong các buổi lễ từ cách đây 2.500 năm.

Dù có lịch sử cổ xưa, cần sa vẫn là một chủ đề tranh luận và gây tranh cãi cho đến ngày nay. Khả năng ảnh hưởng đến tâm trí con người, kết hợp với phạm vi ứng dụng công nghiệp rộng rãi của nó, khiến nó trở thành một loài thực vật tiếp tục gây sức hút với các nhà khoa học và công chúng. Dù được nhìn nhận là dược phẩm, nguyên liệu thô hay biểu tượng văn hóa, cần sa là một loài thực vật đã định hình lịch sử của chúng ta không kém gì cách chúng ta đã định hình lịch sử của nó.